Kafli 14 - Svör við æfingum

Svör við æfingum

14.1 Brønsted-Lowry sýrur og basar

Dæmi um NH₃ sem samoka sýru: ${{{\text{NH}}}_{2}^{\text{−}}+{\text{H}}^{\text{+}}\, \longrightarrow \, {{\text{NH}}}_{3};}$ sem samoka basi: ${{{\text{NH}}}_{4}^{\text{+}}(aq)+{{\text{OH}}}^{\text{−}}(aq)\, \longrightarrow \, {{\text{NH}}}_{3}(aq)+{\text{H}}_{2}\text{O}(l)}$

(a) ${{\text{H}}_{3}{\text{O}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}^{\text{+}}(aq)+{\text{H}}_{2}\text{O}(l);}$ (b) ${\text{HCl}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}^{\text{+}}(aq)+{{\text{Cl}}}^{\text{−}}(aq);}$ (c) ${{{\text{NH}}}_{3}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}^{\text{+}}(aq)+{{\text{NH}}}_{2}^{\text{−}}(aq);}$ (d) ${{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}\text{H}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}^{\text{+}}(aq)+{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}(aq);}$ (e) ${{{\text{NH}}}_{4}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}^{\text{+}}(aq)+{{\text{NH}}}_{3}(aq);}$ (f) ${{{\text{HSO}}}_{4}^{\text{−}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}^{+}(aq)+{{\text{SO}}}_{4}^{\text{2−}}(aq)}$

(a) ${{\text{H}}_{2}\text{O}(l)+{\text{H}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}_{3}{\text{O}}^{\text{+}}(aq);}$ (b) ${{{\text{OH}}}^{\text{−}}(aq)+{\text{H}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}_{2}\text{O}(l);}$ (c) ${{{\text{NH}}}_{3}(aq)+{\text{H}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {{\text{NH}}}_{4}^{\text{+}}(aq);}$ (d) ${{{\text{CN}}}^{\text{−}}(aq)+{\text{H}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, \text{HCN}(aq);}$ (e) ${{\text{S}}^{{2−}}(aq)+{\text{H}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {{\text{HS}}}^{\text{−}}(aq);}$ (f) ${{\text{H}}_{2}{{\text{PO}}}_{4}^{\text{−}}(aq)+{\text{H}}^{\text{+}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}_{3}{{\text{PO}}}_{4}(aq)}$

(a) H₂O, O²⁻; (b) H₃O⁺, OH⁻; (c) H₂CO₃, ${{{\text{CO}}}_{3}^{\text{2−}};}$ (d) ${{{\text{NH}}}_{4}^{\text{+}},}$ ${{{\text{NH}}}_{2}^{\text{−}};}$ (e) H₂SO₄, ${{{\text{SO}}}_{4}^{\text{2−}};}$ (f) ${{\text{H}}_{3}{\text{O}}_{2}^{\text{+}},}$ ${{{\text{HO}}}_{2}^{\text{−}};}$ (g) H₂S; S²⁻; (h) ${{\text{H}}_{6}{\text{N}}_{2}^{2+},}$ H₄N₂

Merkingarnar eru Brønsted-Lowry sýra = BS; samoka basi hennar = SB; Brønsted-Lowry basi = BB; samoka sýra hans = SS. (a) HNO₃(BS), H₂O(BB), H₃O⁺(SS), ${{{\text{NO}}}_{3}^{\text{−}}(\text{CB});}$ (b) CN⁻(BB), H₂O(BS), HCN(SS), OH⁻(SB); (c) H₂SO₄(BS), Cl⁻(BB), HCl(SS), ${{{\text{HSO}}}_{4}^{\text{−}}(\text{CB});}$ (d) ${{{\text{HSO}}}_{4}^{\text{−}}(\text{BA}),}$ OH⁻(BB), ${{{\text{SO}}}_{4}^{\text{2−}}}$ (SB), H₂O(SS); (e) O²⁻(BB), H₂O(BS) OH⁻(SB og SS); (f) [Cu(H₂O)₃(OH)]⁺(BB), [Al(H₂O)₆]³⁺(BS), [Cu(H₂O)₄]²⁺(SS), [Al(H₂O)₅(OH)]²⁺(SB); (g) H₂S(BS), ${{{\text{NH}}}_{2}^{\text{−}}(\text{BB}),}$ HS⁻(SB), NH₃(SS)

Amfíprótísk efni geta annaðhvort gefið frá sér eða tekið við róteind í efnahvarfi og virka þannig sem basi eða sýra. Dæmi um þetta er H₂O. Sem sýra: ${{\text{H}}_{2}\text{O}(aq)+{\text{NH}}_{3}(aq)\, ⇌\, {\text{NH}}_{4}^{\text{+}}(aq)+{\text{OH}}^{\text{−}}(aq).}$ Sem basi: ${{\text{H}}_{2}\text{O}(aq)+\text{HCl}(aq)\, ⇌\, {\text{H}}_{3}{\text{O}}^{\text{+}}(aq)+{\text{Cl}}^{\text{−}}(aq)}$

amfíprótísk: (a) ${{{\text{NH}}}_{3}+{\text{H}}_{3}{\text{O}}^{\text{+}}\, \longrightarrow \, {{\text{NH}}}_{4}\text{OH}+{\text{H}}_{2}\text{O},}$ ${{\text{NH}}_{3}+{\text{OCH}}_{3}^{\text{−}}\, \longrightarrow \, {\text{NH}}_{2}^{\text{−}}+{\text{CH}}_{3}\text{OH};}$ (b) ${{\text{HPO}}_{4}^{\text{2−}}+{\text{OH}}^{\text{−}}\, \longrightarrow \, {\text{PO}}_{4}^{\text{3−}}+{\text{H}}_{2}\text{O},}$ ${{\text{HPO}}_{4}^{\text{2−}}+{\text{HClO}}_{4}\, \longrightarrow \, {\text{H}}_{2}{\text{PO}}_{4}^{\text{−}}+{\text{ClO}}_{4}^{\text{−}};}$ ekki amfíprótísk: (c) Br⁻; (d) ${{\text{NH}}_{4}^{\text{+}};}$ (e) ${{\text{AsO}}_{4}^{\text{3−}}}$

14.2 pH og pOH

Í hlutlausri lausn er [H₃O⁺] = [OH⁻]. Við 40 °C er [H₃O⁺] = [OH⁻] = (2,910 × 10⁻¹⁴)^1/2 = 1,7 $\times$ 10⁻⁷.

x = 3,051 $\times$ 10⁻⁷ M = [H₃O⁺] = [OH⁻]; pH = −log3,051 $\times$ 10⁻⁷ = −(−6,5156) = 6,5156; pOH = pH = 6,5156

(a) pH = 3,587; pOH = 10,413; (b) pOH = 0,68; pH = 13,32; (c) pOH = 3,85; pH = 10,15; (d) pOH = −0,40; pH = 14,4

[H₃O⁺] = 3,0 $\times$ 10⁻⁷ M; [OH⁻] = 3,3 $\times$ 10⁻⁸ M

[H₃O⁺] = 1 $\times$ 10⁻² M; [OH⁻] = 1 $\times$ 10⁻¹² M

[OH⁻] = 3,1 $\times$ 10⁻¹² M

14.3 Hlutfallslegur styrkur sýra og basa

Saltið jónast í lausninni en anjónin hvarfast örlítið við vatn og myndar veiku sýruna. Þetta efnahvarf myndar einnig OH⁻, sem veldur því að lausnin verður basísk.

[H₂O] > [CH₃CO₂H] > ${[{\text{H}}_{{3}}{\text{O}}^{\text{+}}]}$ ≈ ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ > [OH⁻]

Oxunartala brennisteins í H₂SO₄ er hærri en oxunartala brennisteins í H₂SO₃.

${\begin{aligned} {\text{Mg}{{(\text{OH})}}_{2}(s)+} & {\text{2HCl}(aq)} & \, \longrightarrow \, & {{{\text{Mg}}}^{{2+}}(aq)+} & {2{\text{Cl}}^{\text{−}}(aq)+\,} & {{{\text{2H}}}_{2}\text{O}(l)} \\ {\text{BB}} & {\text{BA}} & {\text{CB}} & {\text{CA}} \end{aligned}}$

${{K}_{\text{a}}=2,3\, \times \, {{10}}^{{−11}}}$

Sterkari basinn eða sterkari sýran er sá/sú sem hefur hærra K_b eða K_a gildi. Í þessum tveimur dæmum eru það (CH₃)₂NH og ${{{\text{CH}}}_{3}{{\text{NH}}}_{3}^{\text{+}}.}$

Tríetýlamín

(a) ${{{\text{HSO}}}_{4}^{\text{−}};}$ meiri rafneikvæðni miðjónarinnar. (b) H₂O; NH₃ er basi og vatn er hlutlaust, eða ákvarðaðu á grundvelli K_a gilda. (c) HI; PH₃ er veikara en HCl; HCl er veikara en HI. Því er PH₃ veikara en HI. (d) PH₃; í tvíliða efnasamböndum vetnis og málmleysingja eykst sýrustigið fyrir frumefni neðar í hópnum. (e) HBr; í lotu eykst sýrustigið frá vinstri til hægri; í hóp eykst það ofan frá og niður. Br er til vinstri við og fyrir neðan S, þannig að HBr er sterkari sýran.

(a) NaHSeO₃ < NaHSO₃ < NaHSO₄; í fjöloxósýrum myndar rafneikvæðara miðjufrumefnið — í þessu tilfelli S — sterkari sýruna. Stærri fjöldi súrefnisfrumeinda á miðjufrumeindinni (sem gefur henni hærra oxunartal) veldur einnig meiri losun vetnisfrumeinda, sem leiðir til sterkari sýru. Sem salt eykst sýrustigið á sama hátt. (b) ${{{\text{ClO}}}_{2}^{\text{−}}<{{\text{BrO}}}_{2}^{\text{−}}<{{\text{IO}}}_{2}^{\text{−}};}$ basastig anjónanna í röð sýra verður andstæðan við sýrustigið í oxósýrum þeirra. Sýrustigið eykst eftir því sem rafneikvæðni miðjufrumeindarinnar eykst. Cl er rafneikvæðara en Br og I er minnst rafneikvætt af þeim þremur. (c) HOI < HOBr < HOCl; í röð oxósýra af sömu gerð eykst sýrustigið eftir því sem rafneikvæðni miðjufrumeindarinnar eykst. Cl er rafneikvæðara en Br og I er minnst rafneikvætt af þeim þremur. (d) HOCl < HOClO < HOClO₂ < HOClO₃; í röð oxósýra með sama miðjufrumefni eykst sýrustigið eftir því sem fjöldi súrefnisfrumeinda eykst (eða eftir því sem oxunartal miðjufrumeindarinnar eykst). (e) ${{{\text{HTe}}}^{\text{−}}<{{\text{HS}}}^{\text{−}}<<\, {{\text{PH}}}_{2}^{\text{−}}<{{\text{NH}}}_{2}^{\text{−}};}$ ${{{\text{PH}}}_{2}^{\text{−}}}$ og ${{{\text{NH}}}_{2}^{\text{−}}}$ eru anjónir veikra basa, þannig að þær virka sem sterkir basar gagnvart H⁺. ${{\text{HTe}}^{\text{−}}}$ og HS⁻ eru anjónir veikra sýra, þannig að þær hafa minni basískan eiginleika. Í lotukerfishópi hefur rafneikvæðara frumefnið basískari anjón. (f) ${{{\text{BrO}}}_{4}^{\text{−}}<{{\text{BrO}}}_{3}^{\text{−}}<{{\text{BrO}}}_{2}^{\text{−}}<{{\text{BrO}}}^{\text{−}};}$ með stærri fjölda súrefnisfrumeinda (þ.e. eftir því sem oxunartal miðjujónarinnar eykst) verður samsvarandi sýra súrari og anjónin þar af leiðandi minna basísk.

${{[{{\text{H}}_{2}\text{O}}]}\, >{[{{\text{C}}_{6}{\text{H}}_{4}\text{OH}({{\text{CO}}}_{2}\text{H})}]}\, >{{\text{[H}}}^{\text{+}}\text{]}\, \text{0}>{{\text{[C}}}_{6}{\text{H}}_{4}\text{OH}{{({{\text{CO}}}_{2})}}^{\text{−}}]≫[{\text{C}}_{6}{\text{H}}_{4}\text{O}{{({{\text{CO}}}_{2}\text{H})}}^{\text{−}}]\, >[{{\text{OH}}}^{\text{−}}]}$

1. Gerðu ráð fyrir að hægt sé að vanrækja breytinguna á upphafsstyrk sýrunnar þegar jafnvægi er komið á, þannig að hægt sé að gera ráð fyrir að þessi styrkur sé fastur og jafn upphafsgildi heildarstyrks sýrunnar. 2. Gerðu ráð fyrir að við getum vanrækt framlag vatns til jafnvægisstyrks H₃O⁺.

(b) Álagning HCl

(a) Með því að bæta við HCl bætast við H₃O⁺ jónir, sem hvarfast þá við OH⁻ jónirnar og lækka styrk þeirra. Jafnvægið hliðrast til hægri, sem eykur styrk HNO₂ og minnkar styrk ${{{\text{NO}}}_{2}^{\text{−}}}$ jóna. (b) Með því að bæta við HNO₂ eykst styrkur HNO₂ og jafnvægið hliðrast til vinstri, sem eykur styrk ${{{\text{NO}}}_{2}^{\text{−}}}$ jóna og minnkar styrk OH⁻ jóna. (c) Með því að bæta við NaOH bætast við OH⁻ jónir, sem hliðrar jafnvæginu til vinstri, eykur styrk ${{{\text{NO}}}_{2}^{\text{−}}}$ jóna og minnkar styrk HNO₂. (d) Álagning NaCl hefur engin áhrif á styrk jónanna. (e) Með því að bæta við KNO₂ bætast við ${{{\text{NO}}}_{2}^{\text{−}}}$ jónir og jafnvægið hliðrast til hægri, sem eykur styrk HNO₂ og OH⁻ jóna.

Þetta er tilfelli þar sem lausnin inniheldur efnablöndu af sýrum með mismunandi jónunarstyrk. Í lausninni er HCO₂H aðallega til staðar sem HCO₂H sameindir vegna þess að jónun veiku sýrunnar er bæld niður af sterku sýrunni. Þess vegna leggur HCO₂H óverulegt magn af hýdróníumjónum til lausnarinnar. Sterkari sýran, HCl, er ríkjandi framleiðandi hýdróníumjóna vegna þess að hún er fullkomlega jónuð. Í slíkri lausn ákvarðar sterkari sýran styrk hýdróníumjóna og jónun veikari sýrunnar er ákvörðuð af [H₃O⁺] sem sterkari sýran framleiðir.

(a) ${{K}_{\text{b}}=1,8\, \times \, {{10}}^{{−5}};}$ (b) ${{K}_{\text{a}}=4,5\, \times \, {{10}}^{{−4}};}$ (c) ${{K}_{\text{b}}=6,4\, \times \, {{10}}^{{−5}};}$ (d) ${{K}_{\text{a}}=5,6\, \times \, {{10}}^{{−10}}}$

${{K}_{\text{a}}=1,2\, \times \, {{10}}^{{−2}}}$

(a) ${{K}_{\text{b}}=4,3\, \times \, {{10}}^{{−12}}}$ (b) ${{K}_{\text{a}}=1,6\, \times \, {{10}}^{{10}}}$ (c) ${{K}_{\text{b}}=5,9\, \times \, {{10}}^{{8}}}$ (d) ${{K}_{\text{b}}=4,2\, \times \, {{10}}^{{−3}}}$ (e) ${{K}_{\text{b}}=2,3\, \times \, {{10}}^{{5}}}$ (f) ${{K}_{\text{b}}=6,3\, \times \, {{10}}^{{−13}}}$

(a) ${\frac{{[{\text{H}}_{{3}}{\text{O}}^{\text{+}}] [{{\text{ClO}}}^{\text{−}}]}}{{[\text{HClO}]}}\, =\, \frac{{(x)(x)}}{{(0,0092-x)}} \, \approx \, \frac{{(x)(x)}}{{0,0092}}\, =2,9\, \times \, {{10}}^{{−8}}}$
Lausn fyrir x gefur 1,63 $\times$ 10⁻⁵ M. Þetta gildi er minna en 5% af 0,0092, þannig að forsendan um að hægt sé að vanrækja það er gild. Því er styrkur leystra efna við jafnvægi:
[H₃O⁺] = [ClO^–] = 1,6 $\times$ 10⁻⁵ M
[HClO^–] = 0,0092 M
[OH⁻] = 6,1 $\times$ 10⁻¹⁰ M;
(b) ${\frac{{[{\text{C}}_{6} {\text{H}}_{5}{{\text{NH}}}_{3}^{\text{+}}][{{\text{OH}}}^{\text{−}}]}}{{[{\text{C}}_{6}{\text{H}}_{5}{{\text{NH}}}_{2}]}}\, =\, \frac{{(x)(x)}}{{(0,0784-x)}}\, \approx \, \frac{{(x)(x)}}{{0,0784}}\, =4,3\, \times \, {{10}}^{{−10}}}$
Lausn fyrir x gefur 5,81 $\times$ 10⁻⁶ M. Þetta gildi er minna en 5% af 0,0784, þannig að forsendan um að hægt sé að vanrækja það er gild. Því er styrkur leystra efna við jafnvægi:
${[{{\text{C}}}_{6}{\text{H}}5 {{\text{NH}}}_{3}^{\text{+}}]}$ = [OH⁻] = 5,8 $\times$ 10⁻⁶ M
[C₆H₅NH₂] = 0,0784 M
[H₃O⁺] = 1,7 $\times$ 10⁻⁹ M;
(c) ${\frac{{[{\text{H}}_{{3}}{\text{O}}^{\text{+}}][{{\text{CN}}}^{\text{−}}]}}{{[\text{HCN}]}}\, =\, \frac{{(x)(x)}}{{(0,0810-x)}}\, \approx \, \frac{{(x)(x)}}{{0,0810}}\, =4,9\, \times \, {{10}}^{{−10}}}$
Lausn fyrir x gefur 6,30 $\times$ 10⁻⁶ M. Þetta gildi er minna en 5% af 0,0810, þannig að forsendan um að hægt sé að vanrækja það er gild. Því er styrkur leystra efna við jafnvægi:
[H₃O⁺] = [CN⁻] = 6,3 $\times$ 10⁻⁶ M
[HCN] = 0,0810 M
[OH⁻] = 1,6 $\times$ 10⁻⁹ M;
(d) ${\frac{{[{({\text{CH}}3)}3{{\text{NH}}}^{\text{+}}][{{\text{OH}}}^{\text{−}}]}}{{[{({\text{CH}}3)}3\text{N}]}}\, =\, \frac{{(x)(x)}}{{(0,11-x)}}\, \approx \, \frac{{(x)(x)}}{{0,11}}\, =6,3\, \times \, {{10}}^{{−5}}}$
Lausn fyrir x gefur 2,63 $\times$ 10⁻³ M. Þetta gildi er minna en 5% af 0,11, þannig að forsendan um að hægt sé að vanrækja það er gild. Því er styrkur leystra efna við jafnvægi:
[(CH₃)₃NH⁺] = [OH⁻] = 2,6 $\times$ 10⁻³ M
[(CH₃)₃N] = 0,11 M
[H₃O⁺] = 3,8 $\times$ 10⁻¹² M;
(e) ${\frac{{[\text{Fe}{(\text{H}2\text{O})}5({{\text{OH})}}^{\text{+}}][{\text{H}}_{{3}}{\text{O}}^{\text{+}}]}}{{[\text{Fe}{(\text{H}2\text{O})}6^{{2+}}]}}\, =\, \frac{{(x)(x)}}{{(0,120-x)}}\, \approx \, \frac{{(x)(x)}}{{0,120}}\, =1,6\, \times \, {{10}}^{{−7}}}$
Lausn fyrir x gefur 1,39 $\times$ 10⁻⁴ M. Þetta gildi er minna en 5% af 0,120, þannig að forsendan um að hægt sé að vanrækja það er gild. Því er styrkur leystra efna við jafnvægi:
[Fe(H₂O)₅(OH)⁺] = [H₃O⁺] = 1,4 $\times$ 10⁻⁴ M
${[\text{Fe}{(\text{H}2\text{O})}6^{{2+}}]}$ = 0,120 M
[OH⁻] = 7,2 $\times$ 10⁻¹¹ M

pH = 2,41

[C₁₀H₁₄N₂] = 0,049 M; [C₁₀H₁₄N₂H⁺] = 1,9 $\times$ 10⁻⁴ M; ${[{\text{C}}_{{10}}{\text{H}}_{{14}}{\text{N}}_{2}{\text{H}}_{2}^{{2+}}]}$ = 1,4 $\times$ 10⁻¹¹ M; [OH⁻] = 1,9 $\times$ 10⁻⁴ M; [H₃O⁺] = 5,3 $\times$ 10⁻¹¹ M

${{K}_{\text{a}}=1,2\, \times \, {{10}}^{{−2}}}$

${{K}_{\text{b}}=1,77\, \times \, {{10}}^{{−5}}}$

14.4 Vatnsrof salta

(a) súr; (b) basísk; (c) súr; (d) hlutlaus

14.5 Fjölvirkar sýrur

[H₃O⁺] og ${[{{\text{HCO}}}_{3}^{\text{−}}]}$ eru nánast jafnir

[C₆H₄(CO₂H)₂] 7,2 ${\, \times \,}$ 10⁻³ M, [C₆H₄(CO₂H)(CO₂)⁻] = [H₃O⁺] 2,8 ${\, \times \,}$ 10⁻³ M, ${[{\text{C}}_{6}{\text{H}}_{4}{({\text{CO}}2)}2^{{2−}}]}$ 3,9 ${\, \times \,}$ 10⁻⁶ M, [OH⁻] 3,6 ${\, \times \,}$ 10⁻¹² M

(a) ${{K}_{{\text{a2}}}=1,5\, \times \, {10}^{{−11}};}$
(b) ${{K}_{{\text{b}}}=4,3\, \times \, {10}^{{−12}};}$
(c) ${\frac{{[{{\text{Te}}}^{{2−}}][{\text{H}}_{3}{\text{O}}^{\text{+}}]}}{{[{{\text{HTe}}}^{\text{−}}]}}\, =\, \frac{{(x)(0,0141+x)}}{{(0,0141-x)}}\, \approx \, \frac{{(x)(0,0141)}}{{0,0141}}\, =1,5\, \text{×}\, {{10}}^{{−11}}}$
Ef leyst er fyrir x fæst 1,5 ${\, \times \,}$ 10⁻¹¹ M. Því er þetta gildi hverfandi (1,1 ${\, \times \,}$ 10⁻⁷%) í samanburði við 0,014 M.

14.6 Stuðpúðar

Umframmagn H₃O⁺ er aðallega fjarlægt með efnahvarfinu: ${{\text{H}}_{3}{\text{O}}^{\text{+}}(aq)+{\text{H}}_{2}{{\text{PO}}}_{4}^{\text{−}}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}_{3}{{\text{PO}}}_{4}(aq)+{\text{H}}_{2}\text{O}(l)}$
Umframmagn basa er fjarlægt með efnahvarfinu: ${{{\text{OH}}}^{\text{−}}(aq)+{\text{H}}_{3}{{\text{PO}}}_{4}(aq)\, \longrightarrow \, {\text{H}}_{2}{{\text{PO}}}_{4}^{\text{−}}(aq)+{\text{H}}_{2}\text{O}(l)}$

[H₃O⁺] = 1,5 $\times$ 10⁻⁴ M

[OH⁻] = 4,2 $\times$ 10⁻⁴ M

(a) Viðbætt HCl mun auka styrk H₃O⁺ lítillega, sem mun hvarfast við ${{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}}$ og mynda CH₃CO₂H í ferlinu. Þannig minnkar ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ og [CH₃CO₂H] eykst. (b) Viðbætt KCH₃CO₂ mun auka styrk ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ sem mun hvarfast við H₃O⁺ og mynda CH₃CO₂H í ferlinu. Þannig minnkar [H₃O⁺] lítillega og [CH₃CO₂H] eykst. (c) Viðbætt NaCl mun engin áhrif hafa á styrk jónanna. (d) Viðbætt KOH mun mynda OH⁻ jónir, sem munu hvarfast við H₃O⁺ og þannig minnka [H₃O⁺]. Eitthvað af CH₃CO₂H til viðbótar mun sundrast og mynda ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ jónir í ferlinu. Þannig minnkar [CH₃CO₂H] lítillega og ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ eykst. (e) Viðbætt CH₃CO₂H mun auka styrk þess, sem veldur því að meira af því sundrast og myndar meira af ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ og H₃O⁺ í ferlinu. Þannig eykst [H₃O⁺] lítillega og ${[{{\text{CH}}}_{3}{{\text{CO}}}_{2}^{\text{−}}]}$ eykst.

pH = 8,95

37 g (0,27 mól)

(a) pH = 5,222; (b) Lausnin er súr. (c) pH = 5,220

14.7 Sýru-basa títranir

Við jafngildispunktinn í títrun á veikum basa með sterkri sýru er lausnin sem myndast örlítið súr vegna tilvistar samoka sýrunnar. Veldu því litvísi sem skiptir um lit á súra sviðinu og rammar inn pH-gildið við jafngildispunktinn. Metýlappelsínugult er gott dæmi.

(a) pH = 2,50; (b) pH = 4,01; (c) pH = 5,60; (d) pH = 8,35; (e) pH = 11,08