# Heimildir og leyfi — OpenStax frumefni

Þessi síða dregur saman uppruna og leyfi þess OpenStax-efnis sem þýðingar Námsbókasafns
byggja á. Hún er stytt, almenn útgáfa af ítarlegri innri heimildaskýrslu sem varðveitt er í
efnis-geymslu verkefnisins (`namsbokasafn-efni`).

## Grunnreglan

OpenStax gefur kennslubækur sínar út undir Creative Commons leyfum. Leyfin geta breyst með
tímanum: OpenStax endurleyfði nokkrar bækur úr **CC BY 4.0** yfir í **CC BY-NC-SA 4.0** árið
2026. Creative Commons leyfi eru **óafturkræf fyrir það eintak sem sótt var** — skrá sem sótt
var undir CC BY 4.0 áður en breytingin tók gildi helst CC BY 4.0 fyrir það eintak.

Leyfi hverrar íslenskrar þýðingar ræðst því af því leyfi sem var í gildi þegar frumefnið var
sótt. Þegar fleiri en eitt frumefni liggur að baki gildir **strangasta leyfið**
(CC BY-NC-SA er strangara en CC BY).

## Leyfi eftir bók

| Bók | Frumefni (OpenStax) | Sótt | Leyfi þessarar útgáfu |
|-----|---------------------|------|------------------------|
| Efnafræði | Chemistry 2e | 2025-09-01 (Word), 2026-01-19 (CNXML) | **CC BY 4.0** |
| Líffræði | Biology 2e | 2026-03-11 | **CC BY 4.0** |
| Örverufræði | Microbiology | 2026-03-09 | **CC BY 4.0** |
| Lífræn efnafræði | Organic Chemistry | 2026-03-23 | **CC BY-NC-SA 4.0** |
| Eðlisfræði | College Physics 2e | 2026-03-23 | **CC BY-NC-SA 4.0** |

## Skýringar

- **Efnafræði, Líffræði, Örverufræði** voru öll sótt á meðan frumefnið var CC BY 4.0 (fyrir
  endurleyfun OpenStax 19. mars 2026). Þýðingarnar eru því CC BY 4.0.
- **Lífræn efnafræði** hefur frá upphafi verið gefin út undir CC BY-NC-SA 4.0 hjá OpenStax —
  hún var aldrei CC BY.
- **Eðlisfræði** var sótt 23. mars 2026, eftir að OpenStax hóf endurleyfun (19. mars 2026).
  Verkefnið meðhöndlar hana sem CC BY-NC-SA 4.0 til að virða augljósan ásetning OpenStax og
  halda heiðarlegu samstarfi við útgefandann.

## CC BY-NC-SA 4.0 — hvað felst í því

Fyrir bækur undir CC BY-NC-SA 4.0 gildir, til viðbótar við tilvísunarskyldu:

- **Óheimilt að nota efnið í ágóðaskyni** (NonCommercial).
- **Afleitt efni skal bera sama leyfi** (ShareAlike).

## Leyfistextar

- CC BY 4.0 — <https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/>
- CC BY-NC-SA 4.0 — <https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/>

Frumefnið er gefið út af OpenStax, Rice University. Aðgangur að frumbókunum er ókeypis á
<https://openstax.org>. Námsbókasafn er sjálfstætt verkefni og ekki tengt OpenStax.