2.6 Jónaefnasambönd og sameindaefnasambönd

Í venjulegum efnahvörfum helst kjarni hverrar frumeindar (og þar með auðkenni frumefnisins) óbreyttur. Hins vegar er hægt að bæta rafeindum við frumeindir með flutningi frá öðrum frumeindum, missa þær með flutningi til annarra frumeinda eða deila þeim með öðrum frumeindum. Flutningur og deiling rafeinda milli frumeinda stjórnar efnafræði frumefnanna. Við myndun sumra efnasambanda fá frumeindir rafeindir eða missa þær og mynda rafmagnaðar agnir sem kallast jónir (Mynd 2.28).

Figure A shows a sodium atom, N a, which has a nucleus containing 11 protons and 12 neutrons. The atom’s surrounding electron cloud contains 11 electrons. Figure B shows a sodium ion, N a superscript plus sign. Its nucleus contains 11 protons and 12 neutrons. The ion’s electron cloud contains 10 electrons and is smaller than that of the sodium atom in figure A. — Mynd 2.28 (a) Natríumfrumeind (Na) hefur jafnmargar róteindir og rafeindir (11) og er óhlaðin. (b) Natríumkatjón (Na⁺) hefur misst eina rafeind, þannig að hún hefur eina róteind (11) fleiri en rafeindir (10), sem gefur henni jákvæða heildarhleðslu, táknað með háskrifuðu plúsmerki.

Þú getur notað lotukerfið til að spá fyrir um hvort frumeind muni mynda anjón eða katjón og oft er hægt að spá fyrir um hleðslu jónarinnar sem myndast. Frumeindir margra aðalhópa málma missa nægilega margar rafeindir til að hafa sama fjölda rafeinda og frumeind næstu eðalgastegundar á undan. Til að útskýra þetta, þá missir frumeind alkalímálms (hópur 1) eina rafeind og myndar katjón með 1+ hleðslu; jarðalkalímálmur (hópur 2) missir tvær rafeindir og myndar katjón með 2+ hleðslu og svo framvegis. Til dæmis missir hlutlaus kalsíumfrumeind, með 20 róteindir og 20 rafeindir, auðveldlega tvær rafeindir. Þetta leiðir til katjónar með 20 róteindum, 18 rafeindum og 2+ hleðslu. Hún hefur sama fjölda rafeinda og frumeindir næstu eðalgastegundar á undan, argons, og er táknuð með Ca²⁺. Nafn málmjónar er það sama og nafn málmfrumeindarinnar sem hún myndast úr, þannig að Ca²⁺ er kölluð kalsíumjón.

Þegar frumeindir málmleysingja mynda jónir fá þær yfirleitt nægilega margar rafeindir til að hafa sama fjölda rafeinda og frumeind næstu eðalgastegundar í lotukerfinu. Frumeindir í hópi 17 fá eina rafeind og mynda anjónir með 1− hleðslu; frumeindir í hópi 16 fá tvær rafeindir og mynda jónir með 2− hleðslu og svo framvegis. Til dæmis getur hlutlaus brómfrumeind, með 35 róteindir og 35 rafeindir, fengið eina rafeind til viðbótar og haft þá 36 rafeindir. Þetta leiðir til anjónar með 35 róteindum, 36 rafeindum og 1− hleðslu. Hún hefur sama fjölda rafeinda og frumeindir næstu eðalgastegundar, kryptons, og er táknuð með Br⁻. (Umræða um kenninguna sem styður þá eftirsóttu stöðu rafeindafjölda eðalgastegunda sem endurspeglast í þessum forspárreglum um jónamyndun er að finna í síðari kafla þessa texta.)

Athugaðu notagildi lotukerfisins við að spá fyrir um líklega jónamyndun og hleðslu (Mynd 2.29). Þegar farið er frá vinstri til hægri í lotukerfinu hafa frumefni í aðalhópum tilhneigingu til að mynda katjónir með hleðslu sem er jöfn númeri hópsins. Það er að segja, frumefni í hópi 1 mynda 1+ jónir; frumefni í hópi 2 mynda 2+ jónir og svo framvegis. Þegar farið er frá hægri til vinstri í lotukerfinu mynda frumefni oft anjónir með neikvæðri hleðslu sem er jöfn fjölda hópa sem færst er til vinstri frá eðalgösunum. Til dæmis mynda frumefni í hópi 17 (einn hópur til vinstri við eðalgösin) 1− jónir; frumefni í hópi 16 (tveir hópar til vinstri) mynda 2− jónir og svo framvegis. Þessa þróun má nota sem leiðbeiningu í mörgum tilfellum, en forspárgildi hennar minnkar þegar nær dregur miðju lotukerfisins. Reyndar sýna hliðarmálmar og sumir aðrir málmar oft breytilegar hleðslur sem ekki er hægt að spá fyrir um út frá staðsetningu þeirra í töflunni. Til dæmis getur kopar myndað jónir með 1+ eða 2+ hleðslu og járn getur myndað jónir með 2+ eða 3+ hleðslu.

Group one of the periodic table contains L i superscript plus sign in period 2, N a superscript plus sign in period 3, K superscript plus sign in period 4, R b superscript plus sign in period 5, C s superscript plus sign in period 6, and F r superscript plus sign in period 7. Group two contains B e superscript 2 plus sign in period 2, M g superscript 2 plus sign in period 3, C a superscript 2 plus sign in period 4, S r superscript 2 plus sign in period 5, B a superscript 2 plus sign in period 6, and R a superscript 2 plus sign in period 7. Group six contains C r superscript 3 plus sign and C r superscript 6 plus sign in period 4. Group seven contains M n superscript 2 plus sign in period 4. Group eight contains F e superscript 2 plus sign and F e superscript 3 plus sign in period 4. Group nine contains C o superscript 2 plus sign in period 4. Group ten contains N i superscript 2 plus sign in period 4, and P t superscript 2 plus sign in period 6. Group 11 contains C U superscript plus sign and C U superscript 2 plus sign in period 4, A g superscript plus sign in period 5, and A u superscript plus sign and A u superscript 3 plus sign in period 6. Group 12 contains Z n superscript 2 plus sign in period 4, C d superscript 2 plus sign in period 5, and H g subscript 2 superscript 2 plus sign and H g superscript 2 plus sign in period 6. Group 13 contains A l superscript 3 plus sign in period 3. Group 14 contains C superscript 4 negative sign in period 2. Group 15 contains N superscript 3 negative sign in period 2, P superscript 3 negative sign in period 3, and A s superscript 3 negative sign in period 4. Group 16 contains O superscript 2 negative sign in period 2, S superscript 2 negative sign in period 3, S e superscript 2 negative sign in period 4 and T e superscript 2 negative sign in period 5. Group 17 contains F superscript negative sign in period 2, C l superscript negative sign in period 3, B r superscript negative sign in period 4, I superscript negative sign in period 5, and A t superscript negative sign in period 6. Group 18 contains H e in period 1, N e in period 2, A r in period 3, K r in period 4, X e in period 5 and R n in period 6. — Mynd 2.29 Sum frumefni sýna reglulegt mynstur jónahleðslu þegar þau mynda jónir.

Dæmi 2.9

Myndun jóna

Magnesíum og köfnunarefni hvarfast og mynda jónaefnasamband. Spáðu fyrir um hvort myndar anjón, hvort myndar katjón og hverjar hleðslur hverrar jónar eru. Skrifaðu tákn fyrir hverja jón og nefndu þær.

Lausn

Staða magnesíums í lotukerfinu (hópur 2) segir okkur að það er málmur. Málmar mynda jákvæðar jónir (katjónir). Magnesíumfrumeind verður að missa tvær rafeindir til að hafa sama fjölda rafeinda og frumeind næsta eðalgass á undan, neons. Þannig mun magnesíumfrumeind mynda katjón með tveimur færri rafeindum en róteindum og hleðsluna 2+. Táknið fyrir jónina er Mg²⁺ og hún er kölluð magnesíumjón.

Staða niturs í lotukerfinu (hópur 15) sýnir að það er málmleysingi. Málmleysingjar mynda neikvæðar jónir (anjónir). Niturfrumeind verður að bæta við sig þremur rafeindum til að hafa sama fjölda rafeinda og frumeind næsta eðalgass á eftir, neons. Þannig mun niturfrumeind mynda anjón með þremur fleiri rafeindum en róteindum og hleðsluna 3−. Táknið fyrir jónina er N³⁻ og hún er kölluð nítríðjón.

Kannaðu þekkingu þína

Ál og kolefni hvarfast og mynda jónaefni. Spáðu fyrir um hvort myndar anjón, hvort myndar katjón og hverjar hleðslur hverrar jónar eru. Skrifaðu tákn fyrir hverja jón og nefndu þær.

Jónirnar sem við höfum rætt um hingað til eru kallaðar einfrumeinda jónir (e. monatomic ions), það er að segja, þær eru jónir sem myndast úr aðeins einni frumeind. Við finnum líka margar fjölfrumeinda jónir (e. polyatomic ions). Þessar jónir, sem virka sem aðskildar einingar, eru rafmagnaðar sameindir (hópur tengdra frumeinda með heildarhleðslu). Sumar af mikilvægustu fjölfrumeinda jónunum eru taldar upp í Tafla 2.7. Oxýanjónir (e. oxyanions) eru fjölfrumeinda jónir sem innihalda eina eða fleiri súrefnisfrumeindir. Á þessum tímapunkti í efnafræðinámi þínu ættirðu að leggja á minnið nöfn, formúlur og hleðslur algengustu fjölfrumeinda jónanna. Þar sem þú munt nota þær ítrekað munu þær fljótlega verða þér kunnuglegar.

Tafla 2.7
Algengar fjölfrumeinda jónir
Nafn	Formúla	Tengd sýra	Formúla
ammóníum	${{{\text{NH}}}_{4}^{+}}$
hýdróníum	${{{\text{H}}}_{3}{\text{O}}^{+}}$
peroxíð	${{{\text{O}}}_{2}^{2-}}$
hýdroxíð	${{\text{OH}}^{-}}$
asetat	${{\text{CH}}_{3}{\text{COO}}^{-}}$	ediksýra	CH₃COOH
sýaníð	CN⁻	vetnissýaníð	HCN
asíð	${{\text{N}}_{3}^{-}}$	vetnisasíð	HN₃
karbónat	${{\text{CO}}_{3}^{2-}}$	kolsýra	H₂CO₃
bíkarbónat	${{\text{HCO}}_{3}^{-}}$
nítrat	${{{\text{NO}}}_{3}^{-}}$	saltpéturssýra	HNO₃
nítrít	${{{\text{NO}}}_{2}^{-}}$	saltpéturssýrlingur	HNO₂
súlfat	${{{\text{SO}}}_{4}^{2−}}$	brennisteinssýra	H₂SO₄
vetnissúlfat	${{{\text{HSO}}}_{4}^{-}}$
súlfít	${{{\text{SO}}}_{3}^{2−}}$	brennisteinssýrlingur	H₂SO₃
vetnissúlfít	${{{\text{HSO}}}_{3}^{-}}$
fosfat	${{{\text{PO}}}_{4}^{{3−}}}$	fosfórsýra	H₃PO₄
vetnisfosfat	${{{\text{HPO}}}_{4}^{{2−}}}$
tvívetnisfosfat	${{\text{H}}_{2}{{\text{PO}}}_{4}^{-}}$
perklórat	${{{\text{ClO}}}_{4}^{-}}$	perklórsýra	HClO₄
klórat	${{{\text{ClO}}}_{3}^{-}}$	klórsýra	HClO₃
klórít	${{{\text{ClO}}}_{2}^{-}}$	klórsýrlingur	HClO₂
hýpóklórít	ClO⁻	hýpóklórsýrlingur	HClO
krómat	${{{\text{CrO}}}_{4}^{2−}}$	krómsýra	H₂CrO₄
tvíkrómat	${{{\text{Cr}}}_{2}{{\text{O}}}_{7}^{2−}}$	tvíkrómsýra	H₂Cr₂O₇
permanganat	${{{\text{MnO}}}_{4}^{-}}$	permangansýra	HMnO₄

Athugið að það er kerfi til að nafngreina sumar fjölfrumeinda jónir; -at og -ít eru viðskeyti sem tákna fjölfrumeinda jónir sem innihalda fleiri eða færri súrefnisfrumeindir. Per- (stytting á „hyper“) og hýpó- (sem þýðir „undir“) eru forskeyti sem þýða fleiri súrefnisfrumeindir en -at og færri súrefnisfrumeindir en -ít, í sömu röð. Til dæmis er perklórat ${{{\text{ClO}}}_{4}^{-}\text{,}}$ , klórat er ${{{\text{ClO}}}_{3}^{-}\text{,}}$ , klórít er ${{{\text{ClO}}}_{2}^{-}}$ og hýpóklórít er ClO⁻. Því miður er fjöldi súrefnisfrumeinda sem samsvarar tilteknu viðskeyti eða forskeyti ekki samræmdur; til dæmis er nítrat ${{{\text{NO}}}_{3}^{-}}$ á meðan súlfat er ${{{\text{SO}}}_{4}^{{2−}}.}$ . Þetta verður tekið fyrir nánar í næsta kafla um nafnakerfi.

Eðli aðdráttarkraftanna sem halda frumeindum eða jónum saman innan efnasambands er grundvöllur flokkunar efnatengja. Þegar rafeindir flytjast og jónir myndast verða til jónatengi (e. ionic bonds). Jónatengi eru rafstöðukraftar aðdráttar, það er að segja aðdráttarkraftar sem verka á milli hluta með gagnstæða rafhleðslu (í þessu tilfelli katjóna og anjóna). Þegar rafeindum er „deilt“ og sameindir myndast verða til samgild tengi (e. covalent bonds). Samgild tengi eru aðdráttarkraftar milli jákvætt hlaðinna kjarna tengdra frumeinda og eins eða fleiri rafeindapara sem eru staðsett á milli frumeindanna. Efnasambönd eru flokkuð sem jónaefni eða sameindaefni (samgild) á grundvelli þeirra tengja sem eru til staðar í þeim.

Jónaefni

Þegar frumefni sem samanstendur af frumeindum sem missa auðveldlega rafeindir (málmur) hvarfast við frumefni sem samanstendur af frumeindum sem taka auðveldlega við rafeindum (málmleysingi), á sér yfirleitt stað flutningur rafeinda sem myndar jónir. Efnasambandið sem myndast við þennan flutning er stöðugt vegna rafstöðukrafta (jónatengja) milli jóna með gagnstæða hleðslu sem eru til staðar í efnasambandinu. Til dæmis, þegar hver natríumfrumeind í sýni af natríummálmi (hópur 1) gefur frá sér eina rafeind til að mynda natríumkatjón, Na⁺, og hver klórfrumeind í sýni af klórgasi (hópur 17) tekur við einni rafeind til að mynda klóríðanjón, Cl⁻, er efnasambandið sem myndast, NaCl, samsett úr natríumjónum og klóríðjónum í hlutfallinu ein Na⁺ jón fyrir hverja Cl⁻ jón. Á sama hátt getur hver kalsíumfrumeind (hópur 2) gefið frá sér tvær rafeindir og flutt eina til hvorrar tveggja klórfrumeinda til að mynda CaCl₂, sem er samsett úr Ca²⁺ og Cl⁻ jónum í hlutfallinu ein Ca²⁺ jón á móti tveimur Cl⁻ jónum.

Efnasamband sem inniheldur jónir og er haldið saman af jónatengjum er kallað jónaefni (e. ionic compound). Lotukerfið getur hjálpað okkur að þekkja mörg þeirra efnasambanda sem eru jónaefni: Þegar málmur er sameinaður einum eða fleiri málmleysingjum er efnasambandið yfirleitt jónaefni. Þessi viðmiðunarregla virkar vel til að spá fyrir um myndun jónaefna fyrir flest þau efnasambönd sem venjulega koma fyrir í inngangsnámskeiði í efnafræði. Hún er þó ekki alltaf sönn (til dæmis er álklóríð, AlCl₃, ekki jónaefni).

Oft er hægt að þekkja jónaefni af eiginleikum þeirra. Jónaefni eru föst efni sem bráðna yfirleitt við hátt hitastig og sjóða við enn hærra hitastig. Til dæmis bráðnar natríumklóríð við 801 °C og sýður við 1413 °C. (Til samanburðar bráðnar sameindaefnasambandið vatn við 0 °C og sýður við 100 °C.) Í föstu formi er jónaefni ekki rafleiðandi vegna þess að jónir þess geta ekki flætt („rafmagn“ er flæði hlaðinna agna). Þegar það er bráðið getur það hins vegar leitt rafmagn vegna þess að jónir þess geta hreyfst frjálslega um vökvann (Mynd 2.30).

This figure shows three photos connected by right-facing arrows. The first shows a light bulb as part of a complex lab equipment setup. The light bulb is not lit. The second photo shows a substances being heated or set on fire. The third shows the light bulb again which is lit. — Mynd 2.30 Natríumklóríð bráðnar við 801 °C og leiðir rafmagn þegar það er bráðið. (heimild: breyting á verki eftir Mark Blaser og Matt Evans)

Í hverju jónaefni er heildarfjöldi jákvæðra hleðsla katjónanna jafn heildarfjölda neikvæðra hleðsla anjónanna. Þannig eru jónaefni í heild sinni rafhlutlaus, jafnvel þótt þau innihaldi jákvæðar og neikvæðar jónir. Við getum notað þessa athugun til að hjálpa okkur að skrifa formúlu jónaefnis. Formúla jónaefnis verður að hafa hlutfall jóna þannig að fjöldi jákvæðra og neikvæðra hleðsla sé jafn.

Dæmi 2.10

Að spá fyrir um formúlu jónaefnis

Eðalsteinninn safír (Mynd 2.31) er að mestu leyti efnasamband áls og súrefnis sem inniheldur álkatjónir, Al³⁺, og súrefnisanjónir, O²⁻. Hver er formúla þessa efnasambands?

Mynd 2.31 Although pure aluminum oxide is colorless, trace amounts of iron and titanium give blue sapphire its characteristic color. (credit: modification of work by Stanislav Doronenko)

Lausn

Vegna þess að jónaefnið verður að vera rafhlutlaust verður það að hafa sama fjölda jákvæðra og neikvæðra hleðsla. Tvær áljónir, hvor með hleðsluna 3+, myndu gefa okkur sex jákvæðar hleðslur og þrjár oxíðjónir, hvor með hleðsluna 2−, myndu gefa okkur sex neikvæðar hleðslur. Formúlan yrði Al₂O₃.

Kannaðu þekkingu þína

Spáðu fyrir um formúlu jónaefnisins sem myndast milli natríumkatjónarinnar, Na⁺, og súlfíðanjónarinnar, S²⁻.

Mörg jónaefni innihalda fjölfrumeinda jónir (Tafla 2.7) sem katjón, anjón eða hvort tveggja. Eins og með einföld jónaefni verða þessi efnasambönd einnig að vera rafhlutlaus, þannig að hægt er að spá fyrir um formúlur þeirra með því að meðhöndla fjölfrumeinda jónirnar sem aðskildar einingar. Við notum sviga í formúlu til að gefa til kynna hóp frumeinda sem hegða sér sem eining. Til dæmis er formúlan fyrir kalsíumfosfat, eitt af steinefnunum í beinum okkar, Ca₃(PO₄)₂. Þessi formúla gefur til kynna að það séu þrjár kalsíumjónir (Ca²⁺) fyrir hverja tvo fosfat ${({{\text{PO}}}_{4}^{{3−}})}$ hópa. ${{{\text{PO}}}_{4}^{{3−}}}$ hóparnir eru aðskildar einingar, hver samsett úr einni fosfórfrumeind og fjórum súrefnisfrumeindum, og hafa heildarhleðslu upp á 3−. Efnasambandið er rafhlutlaust og formúla þess sýnir heildarfjölda þriggja Ca, tveggja P og átta O frumeinda.

Dæmi 2.11

Að spá fyrir um formúlu efnasambands með fjölfrumeinda anjón

Lyftiduft inniheldur kalsíumtvívetnisfosfat, jónaefni sem samanstendur af jónunum Ca²⁺ og ${{\text{H}}_{2}{{\text{PO}}}_{4}^{-}.}$ Hver er formúla þessa efnasambands?

Lausn

Jákvæðu og neikvæðu hleðslurnar verða að jafnast út og þetta jónaefni verður að vera rafhlutlaust. Þess vegna verðum við að hafa tvær neikvæðar hleðslur til að jafna út 2+ hleðslu kalsíumjónarinnar. Þetta krefst hlutfallsins einnar Ca²⁺ jónar á móti tveimur ${{\text{H}}_{2}{{\text{PO}}}_{4}^{-}}$ jónum. Við táknum þetta með því að setja formúluna fyrir tvívetnisfosfatjónina innan sviga og bæta við lágstafnum 2. Formúlan er Ca(H₂PO₄)₂.

Kannaðu þekkingu þína

Spáðu fyrir um formúlu jónaefnisins sem myndast milli litíumjónarinnar og peroxíðjónarinnar, ${{{\text{O}}}_{2}^{2−}}$ (Vísbending: Notaðu lotukerfið til að spá fyrir um formerki og hleðslu litíumjónarinnar.)

Þar sem jónaefni er ekki samsett úr stökum, aðskildum sameindum, er ekki víst að það sé rétt táknað með sameindaformúlu. Þess í stað verða jónaefni að vera táknuð með formúlu sem gefur til kynna hlutfallslegan fjölda jóna sem þau eru gerð úr. Fyrir efnasambönd sem innihalda aðeins einfrumeinda jónir (eins og NaCl) og fyrir mörg efnasambönd sem innihalda fjölfrumeinda jónir (eins og CaSO₄), eru þessar formúlur einfaldlega reynsluformúlurnar sem kynntar voru fyrr í þessum kafla. Hins vegar eru formúlur sumra jónaefna sem innihalda fjölfrumeinda jónir ekki reynsluformúlur. Til dæmis er jónaefnið natríumoxalat samsett úr Na⁺ og ${{\text{C}}_{2}{\text{O}}_{4}^{{2−}}}$ jónum í hlutfallinu 2:1 og formúla þess er skrifuð sem Na₂C₂O₄. Lágstafirnir í þessari formúlu eru ekki lægstu mögulegu heiltölur, þar sem hægt er að deila í hvorn þeirra með 2 til að fá reynsluformúluna, NaCO₂. Þetta er hins vegar ekki viðurkennda formúlan fyrir natríumoxalat, þar sem hún táknar ekki nákvæmlega fjölfrumeinda anjón efnasambandsins, ${{\text{C}}_{2}{\text{O}}_{4}^{{2−}}.}$

Sameindaefnasambönd

Mörg efnasambönd innihalda ekki jónir heldur samanstanda eingöngu af stökum, hlutlausum sameindum. Þessi sameindaefni (e. molecular compounds) (samgild efnasambönd) verða til þegar frumeindir deila rafeindum með sér, frekar en að flytja þær (taka við eða gefa frá sér). Samgild tengi eru mikilvægt og umfangsmikið hugtak í efnafræði og verður fjallað um þau í smáatriðum í síðari kafla þessarar bókar. Við getum oft greint sameindaefni á grundvelli eðliseiginleika þeirra. Við venjulegar aðstæður eru sameindaefni oft til sem lofttegundir, vökvar með lágt suðumark og föst efni með lágt bræðslumark, þótt margar mikilvægar undantekningar séu til.

Á meðan jónaefni myndast yfirleitt þegar málmur og málmleysingi sameinast, myndast samgild efnasambönd yfirleitt við samsetningu málmleysingja. Þannig getur lotukerfið hjálpað okkur að þekkja mörg þeirra efnasambanda sem eru samgild. Þótt við getum notað staðsetningu frumefna efnasambands í lotukerfinu til að spá fyrir um hvort það sé jónaefni eða samgilt á þessum tímapunkti í námi okkar í efnafræði, ættir þú að vera meðvitaður um að þetta er mjög einfölduð nálgun sem skýrir ekki ýmsar áhugaverðar undantekningar. Það eru til grá svæði milli jónaefna og sameindaefna og þú munt læra meira um þau síðar.

Dæmi 2.12

Að spá fyrir um gerð tengja í efnasamböndum

Spáðu fyrir um hvort eftirfarandi efnasambönd séu jónaefni eða sameindaefni:

(a) KI, efnasambandið sem er notað sem joðgjafi í matarsalti

(b) H₂O₂, bleiki- og sótthreinsiefnið vetnisperoxíð

(d) Li₂CO₃, litíumgjafi í þunglyndislyfjum

Lausn

(a) Kalíum (hópur 1) er málmur og joð (hópur 17) er málmleysingi; spáð er að KI sé jónaefni.

(b) Vetni (hópur 1) er málmleysingi og súrefni (hópur 16) er málmleysingi; spáð er að H₂O₂ sé sameindaefni.

(c) Kolefni (hópur 14) er málmleysingi, vetni (hópur 1) er málmleysingi og klór (hópur 17) er málmleysingi; spáð er að CHCl₃ sé sameindaefni.

(d) Litíum (hópur 1) er málmur og karbónat er fjölfrumeinda jón; spáð er að Li₂CO₃ sé jónaefni.

Kannaðu þekkingu þína

Notaðu lotukerfið til að spá fyrir um hvort eftirfarandi efnasambönd séu jónaefni eða samgild:

(a) SO₂

(b) CaF₂

(d) Al₂(SO₄)₃

Námsmarkmið