13.0 Inngangur

Mynd 13.1 Flutningur koldíoxíðs í líkamanum felur í sér nokkur afturkræf efnahvörf, þar á meðal vatnsrof og sýrujónun (ásamt öðrum).

Ímyndaðu þér strönd fulla af sólbaðsgestum og sundfólki. Þegar þeim sem liggja í sólbaði verður of heitt fara þeir út í brimið til að synda og kæla sig. Þegar sundfólkið þreytist fer það aftur upp á strönd til að hvíla sig. Ef hraðinn sem sólbaðsgestir fara út í brimið á væri jafn hraðanum sem sundfólk snýr aftur upp í sandinn á, þá myndi fjöldi sólbaðsgesta og sundfólks haldast stöðugur (þótt ekki væri um sömu einstaklinga að ræða). Þessi sviðsmynd lýsir kviku fyrirbæri sem kallast jafnvægi, þar sem andstæð ferli eiga sér stað á jöfnum hraða. Efna- og eðlisfræðileg ferli lúta þessu fyrirbæri; þessi ferli eru í jafnvægi þegar hvarfhraði fram- og afturhvarfs er jafn. Jafnvægiskerfi eru gegnumgangandi í náttúrunni; hin ýmsu efnahvörf sem varða koldíoxíð uppleyst í blóði eru dæmi um það (sjá Mynd 13.1). Þessi kafli veitir ítarlegan inngang að grundvallarþáttum efnajafnvægis.

Námsmarkmið