1.0 Lykilhugtök

Lykilhugtök

breytistuðull eininga (e. unit conversion factor): hlutfall jafngildra stærða gefið upp með mismunandi einingum; notað til að breyta úr einni einingu í aðra
eðlisbreyting (e. physical change): breyting á ástandi eða eiginleikum efnis sem felur ekki í sér breytingu á efnasamsetningu þess
eðliseiginleiki (e. physical property): einkenni efnis sem er ekki tengt neinni breytingu á efnasamsetningu þess
eðlismassi (e. density): hlutfall massa og rúmmáls fyrir efni eða hlut
efnablanda (e. mixture): efni sem hægt er að skilja í sundur í efnisþætti sína með eðlisfræðilegum aðferðum
efnabreyting (e. chemical change): breyting sem myndar annars konar efni en upprunalega efnið
efnafræði (e. chemistry): rannsókn á samsetningu, eiginleikum og víxlverkunum efnis
efnafræðilegur eiginleiki (e. chemical property): hegðun sem tengist breytingu einnar tegundar efnis í aðra
efnasamband (e. compound): hreint efni sem hægt er að sundra í tvö eða fleiri frumefni
efni (e. matter): allt sem tekur rúm og hefur massa
eining (e. unit): viðmiðunarstaðall fyrir mælingar
einingagreining (e. dimensional analysis): (einnig þáttamerkingaraðferð) fjölhæf stærðfræðileg aðferð sem hægt er að beita við útreikninga, allt frá einföldum einingabreytingum til flóknari, margra þrepa útreikninga sem fela í sér nokkrar mismunandi stærðir
einsleit efnablanda (e. homogeneous mixture): (einnig, lausn) samsetning efna með efnasamsetningu sem er einsleit í gegn
Fahrenheit: hitastigseining; vatn frýs við 32 °F og sýður við 212 °F á þessum kvarða
fast efni (e. solid): efnishamur sem er stjarfur, hefur ákveðna lögun og nokkuð fast rúmmál
frumefni (e. element): efni sem samanstendur af einni tegund frumeindar; efni sem ekki er hægt að sundra með efnabreytingu
frumeind (e. atom): minnsta eind frumefnis sem getur tekið þátt í efnasambandi
gas: efnishamur þar sem efni hefur hvorki ákveðið rúmmál né lögun
hitastig (e. temperature): ástandseiginleiki sem táknar hversu heitt eða kalt efni er
hittni (e. accuracy): hversu vel mæling fellur að réttu gildi
hreint efni (e. pure substance): einsleitt efni sem hefur fasta efnasamsetningu
kelvin (K): SI-eining hitastigs; 273,15 K = 0 °C
kenning (e. theory): vel rökstudd, yfirgripsmikil og prófanleg skýring á tilteknum þætti náttúrunnar
kílógramm (kg) (e. kilogram (kg)): staðlaða SI-einingin fyrir massa
lengd (e. length): mælikvarði á eina vídd hlutar
lítri (L) (e. liter (l)): (einnig rúmdesimetri) rúmmálseining; 1 L = 1.000 cm³
lögmál (e. law): staðhæfing sem tekur saman niðurstöður fjölda tilrauna og lýsir eða spáir fyrir um einhvern þátt náttúrunnar
lögmálið um varðveislu efnis (e. law of conservation of matter): þegar efni breytist úr einni tegund í aðra eða breytir um form, verður engin greinanleg breyting á heildarmagni efnis sem er til staðar
magnbundinn eiginleiki (e. extensive property): eiginleiki efnis sem fer eftir magni efnisins
markverðir stafir (e. significant figures): (einnig, markverðir tölustafir) allir mældir tölustafir í ákvörðun, þar með talinn síðasti óvissi tölustafurinn
massi (e. mass): grunneiginleiki sem gefur til kynna magn efnis
metri (m) (e. meter (m)): staðlaða metra- og SI-einingin fyrir lengd; 1 m = um það bil 1,094 yardar
millilítri (ml) (e. milliliter (ml)): 1/1.000 úr lítra; jafnt og 1 cm³
misleit efnablanda (e. heterogeneous mixture): samsetning efna með efnasamsetningu sem er breytileg frá einum stað til annars
nákvæm tala (e. exact number): tala fengin með talningu eða samkvæmt skilgreiningu
nákvæmni (e. precision): hversu vel mæling samsvarar sömu mælingu þegar hún er endurtekin
óháður eiginleiki (e. intensive property): eiginleiki efnis sem er óháður magni efnisins
óvissa (e. uncertainty): mat á því hversu mikið mæling víkur frá sönnu gildi
plasma: gaskenndur efnishamur sem inniheldur mikinn fjölda rafhladdra frumeinda og/eða sameinda
rúmmál (e. volume): rými sem hlutur tekur
rúmmetri (m³) (e. cubic meter (m3)): SI-eining rúmmáls
rúmsentimetri (cm³ eða cc) (e. cubic centimeter (cm3 or cc)): rúmmál tenings með brúnarlengd nákvæmlega 1 cm
sameind (e. molecule): safn tveggja eða fleiri frumeinda af sama eða mismunandi frumefnum sem tengjast með efnatengjum
sekúnda (s) (e. second (s)): SI-eining tímans
Selsíus (°C) (e. celsius (°c)): hitastigseining; vatn frýs við 0 °C og sýður við 100 °C á þessum skala
SI-einingar (Alþjóðlega einingakerfið) (e. si units (international system of units)): staðlar sem ákveðnir eru með alþjóðasamningi í Alþjóðlega einingakerfinu (Le Système International d’Unités)
sléttun (e. rounding): aðferð sem notuð er til að tryggja að útreiknaðar niðurstöður endurspegli á réttan hátt óvissuna í mælingunum sem notaðar eru í útreikningnum
smásæja sviðið (e. microscopic domain): svið hluta sem eru allt of litlir til að við getum skynjað þá beint
stórsæja sviðið (e. macroscopic domain): svið hversdagslegra hluta sem eru nógu stórir til að við getum séð þá með berum augum eða snert á þeim
táknrænt svið (e. symbolic domain): sérhæft tungumál sem notað er til að tákna þætti á stórsæja og smásæja sviðinu, svo sem efnatákn, efnaformúlur, efnajöfnur, gröf, teikningar og útreikningar
tilgáta (e. hypothesis): bráðabirgðaskýring á athugunum sem er leiðarvísir við söfnun og yfirferð upplýsinga
vísindaleg aðferðafræði (e. scientific method): ferli uppgötvunar sem leiðir frá spurningu og athugun til lögmáls eða tilgátu til kenningar, ásamt prófun á tilgátu með athugunum og hvers kyns nauðsynlegum breytingum á kenningunni
vökvi (e. liquid): efnishamur sem hefur ákveðið rúmmál en óákveðna lögun
þyngd (e. weight): kraftur sem þyngdarafl beitir á hlut