9.1 Gasþrýstingur

Lofthjúpur jarðar beitir þrýstingi, eins og öll önnur gös. Þótt við tökum venjulega ekki eftir loftþrýstingi erum við næm fyrir þrýstingsbreytingum – til dæmis þegar það smellur í eyrunum við flugtak og lendingu, eða þegar við köfum neðansjávar. Gasþrýstingur stafar af kraftinum sem gassameindir beita þegar þær rekast á yfirborð hluta (Mynd 9.2). Þótt kraftur hvers áreksturs sé mjög lítill verður hvaða yfirborð sem er af umtalsverðri stærð fyrir fjölda árekstra á stuttum tíma, sem getur leitt til mikils þrýstings. Reyndar er venjulegur loftþrýstingur nógu sterkur til að kremja málmílát þegar hann er ekki jafnaður með jöfnum þrýstingi innan úr ílátinu.

The left side of this figure includes a graphic of the earth with an inverted rectangular prism extending from a point on it. Near the top of the image, the label, “square inch column of air molecules” is connected to the prism with a line segment. This label is also connected with a line segment to a downward pointing arrow at the right side of the figure. Beneath the arrow is a red circle labeled, “atmospheric pressure.” A narrow rectangle with a dashed line border extends from the bottom of the arrow vertically through the circle. Directly beneath this rectangle at the lower edge of the circle is a hand with a thumb appearing to be resting on a tabletop. The thumb is connected with a line segment to the label, “14.7 lbs of pressure on 1 square inch.” The red circle is sitting on top of the thumb. — Mynd 9.2 Lofthjúpurinn fyrir ofan okkur beitir miklum þrýstingi á hluti á yfirborði jarðar, sem jafngildir nokkurn veginn þyngd keilukúlu sem þrýstir á svæði á stærð við þumalfingursnögl manns.

Loftþrýstingur stafar af þyngd loftsúlunnar af sameindum í lofthjúpnum fyrir ofan hlut, eins og tankvagninn. Við sjávarmál er þessi þrýstingur nokkurn veginn sá sami og fullvaxinn afrískur fíll beitir standandi á dyramottu, eða dæmigerð keilukúla sem hvílir á þumalfingursnöglinni þinni. Þetta kann að virðast vera gríðarlegar stærðir, og það eru þær, en líf á jörðinni hefur þróast við slíkan loftþrýsting. Ef þú í raun og veru setur keilukúlu á þumalfingursnöglina þína er þrýstingurinn sem þú finnur fyrir tvöfaldur venjulegur þrýstingur og tilfinningin er óþægileg.

Almennt er þrýstingur (e. pressure) skilgreindur sem kraftur sem beitt er á tiltekið svæði: ${P=\, \frac{F}{A}.}$ Athugið að þrýstingur er í beinu hlutfalli við kraft og í öfugu hlutfalli við flatarmál. Þannig má auka þrýsting annaðhvort með því að auka kraftinn eða með því að minnka flatarmálið sem honum er beitt á; þrýsting má minnka með því að minnka kraftinn eða auka flatarmálið.

Við skulum beita þessu hugtaki til að ákvarða hvor beitir meiri þrýstingi í Mynd 9.3 – fíllinn eða listskautarinn? Stór afrískur fíll getur vegið 7 tonn, sem hvíla á fjórum fótum, hver með um 1,5 feta þvermál (fótsporsflatarmál 250 in²), þannig að þrýstingurinn sem hver fótur beitir er um 14 lb/in²:

This figure includes two photographs. Figure a is a photo of a large gray elephant on grassy, beige terrain. Figure b is a photo of a figure skater with her right skate on the ice, upper torso lowered, arms extended upward behind her chest, and left leg extended upward behind her. — Mynd 9.3 Þótt (a) þyngd fíls sé mikil og skapi mjög stóran kraft á jörðina, beitir (b) listskautarinn mun meiri þrýstingi á ísinn vegna lítils yfirborðsflatarmáls skautanna. (mynd a: breyting á verki eftir Guido da Rozze; mynd b: breyting á verki eftir Ryosuke Yagi)

pressure per elephant foot = 14,000 \frac{lb}{elephant} \times \frac{1 elephant}{4 feet} \times \frac{1 foot}{250 {in}^{2}} = 14 {lb/in}^{2}

Listskautarinn vegur um 120 pund, sem hvíla á tveimur skautablöðum, hvert með um 2 in² flatarmál, þannig að þrýstingurinn sem hvert blað beitir er um 30 lb/in²:

pressure per skate blade = 120 \frac{lb}{skater} \times \frac{1 skater}{2 blades} \times \frac{1 blade}{2 {in}^{2}} = 30 {lb/in}^{2}

Jafnvel þótt fíllinn sé meira en hundrað sinnum þyngri en skautarinn, beitir hann minna en helmingi þrýstingsins. Á hinn bóginn, ef skautarinn fer úr skautunum og stendur berfættur (eða í venjulegum skóm) á ísnum, minnkar þrýstingurinn sem beitt er verulega vegna stærra flatarmáls sem þyngd hans dreifist yfir:

pressure per human foot = 120 \frac{lb}{skater} \times \frac{1 skater}{2 feet} \times \frac{1 foot}{30 {in}^{2}} = 2 {lb/in}^{2}

SI-eining þrýstings er paskal (Pa) (e. pascal (pa)), þar sem 1 Pa = 1 N/m², þar sem N er njúton, eining krafts skilgreind sem 1 kg m/s². Eitt paskal er lítill þrýstingur; í mörgum tilfellum er hentugra að nota einingarnar kílópaskal (1 kPa = 1000 Pa) eða bar (1 bar = 100.000 Pa). Í Bandaríkjunum er þrýstingur oft mældur í pundum af krafti á flatarmál eins fertommungs – pund á fertommu (psi) (e. pounds per square inch (psi)) – til dæmis í bíldekkjum. Þrýsting má einnig mæla með einingunni loftþyngd (atm) (e. atmosphere (atm)), sem upphaflega táknaði meðalloftþrýsting við sjávarmál á áætlaðri breiddargráðu Parísar (45°). Tafla 9.1 veitir nokkrar upplýsingar um þessar og nokkrar aðrar algengar einingar fyrir þrýstingsmælingar.

Tafla 9.1
Þrýstingseiningar
Heiti einingar og skammstöfun	Skilgreining eða tengsl við aðra einingu
paskal (Pa)	1 Pa = 1 N/m² ráðlögð IUPAC-eining
kílópaskal (kPa)	1 kPa = 1000 Pa
pund á fertommu (psi)	loftþrýstingur við sjávarmál er ~14,7 psi
loftþyngd (atm)	1 atm = 101.325 Pa = 760 torr loftþrýstingur við sjávarmál er ~1 atm
bar (bar eða b)	1 bar = 100.000 Pa (nákvæmlega) algengt í veðurfræði
millibar (mbar eða mb)	1000 mbar = 1 bar
kvikasilfursþumlungar (in. Hg)	1 in. Hg = 3386 Pa notað í flugiðnaði, einnig í sumum veðurskeytum
torr	${\text{1 torr}=\, \frac{\text{1}}{{\text{760}}}\, \text{atm}}$ nefnt eftir Evangelista Torricelli, uppfinningamanni loftvogarinnar
kvikasilfursmillimetrar (mm Hg)	1 mm Hg ~1 torr

Dæmi 9.1

Umreikningur þrýstieininga

Veðurstofa Bandaríkjanna (United States National Weather Service) gefur upp þrýsting bæði í kvikasilfursþumlungum og millibörum. Umreiknaðu þrýsting upp á 29,2 in. Hg í:

(a) torr

(b) atm

(d) mbar

Lausn

Þetta er verkefni um umreikning eininga. Samböndin milli hinna ýmsu þrýstieininga eru gefin í Tafla 9.1.

(a) ${29,2\, \sout{{\text{in Hg}}}\, \times \, \frac{{\text{25,4}\sout{{\text{mm}}}}}{{1\, \sout{{\text{in}}}}}\, \, \times \, \frac{{\text{1 torr}}}{{1\, \sout{{\text{mm Hg}}}}}\, =\text{742 torr}}$

(b) ${742\, \sout{{\text{torr}}}\, \times \, \frac{{\text{1 atm}}}{{760\, \sout{{\text{torr}}}}}\, =\text{0,976 atm}}$

(c) ${742\, \sout{{\text{torr}}}\, \times \, \frac{{\text{101,325 kPa}}}{{760\, \sout{{\text{torr}}}}}\, =\text{98,9 kPa}}$

(d) ${98,9\, \sout{{\text{kPa}}}\, \times \, \frac{{1000\, \sout{{\text{Pa}}}}}{{1\, \sout{{\text{kPa}}}}}\, \times \, \frac{{1\, \sout{{\text{bar}}}}}{{100.000\, \sout{{\text{Pa}}}}}\, \times \, \frac{{\text{1000 mbar}}}{{1\, \sout{{\text{bar}}}}}\, =\text{989 mbar}}$

Skoðaðu þekkingu þína

Dæmigerður loftvogarþrýstingur í Kansas City er 740 torr. Hver er þessi þrýstingur í loftþyngdum, í kvikasilfursmillimetrum, í kílópaskölum og í börum?

Við getum mælt loftþrýsting, kraftinn sem lofthjúpurinn beitir á yfirborð jarðar, með loftvog (e. barometer) (Mynd 9.4). Loftvog er glerpípa sem er lokuð í annan endann, fyllt með rokgjörnum vökva eins og kvikasilfri og síðan snúið við og dýft í ílát með sama vökva. Lofthjúpurinn beitir þrýstingi á vökvann utan pípunnar, vökvasúlan beitir þrýstingi inni í pípunni og þrýstingurinn á yfirborði vökvans er sá sami innan og utan pípunnar. Hæð vökvans í pípunni er því í réttu hlutfalli við þrýstinginn sem lofthjúpurinn beitir.

This figure shows two barometers. The barometer to the left contains a shallow reservoir, or open container, of mercury. A narrow tube extends upward from the reservoir above the reservoir. This tube is sealed at the top. To the right, a second similar setup is shown with a reservoir filled with water. Line segments connect the label “vacuum” to the tops of the two narrow tubes. The tube on the left shows the mercury in the reservoir extending in a column upward in the narrow tube. Similarly, the tube on the right shows the water in the reservoir extending upward into the related narrow tube. Double-headed arrows extend from the surface of each liquid in the reservoir to the top of the liquid in each tube. A narrow column or bar extends from the surface of the reservoir to the same height. This bar is labeled “atmospheric pressure.” The level of the water in its tube is significantly higher than the level of mercury in its tube. — Mynd 9.4 Í loftvog er hæðin, h, á vökvasúlunni notuð sem mæling á loftþrýstingi. Með því að nota mjög þéttan vökva eins og kvikasilfur (vinstri) er hægt að smíða hæfilega stórar loftvogir, en ef notað væri vatn (hægri) þyrfti loftvog sem væri meira en 30 fet á hæð.

Ef vökvinn er vatn mun venjulegur loftþrýstingur halda uppi vatnssúlu sem er yfir 10 metra há, sem er frekar óhentugt til að smíða (og lesa af) loftvog. Þar sem kvikasilfur (Hg) er um 13,6 sinnum þéttara en vatn þarf kvikasilfursloftvog aðeins að vera ${\frac{1}{{13,6}}}$ jafn há og vatnsloftvog — sem er hentugri stærð. Staðalloftþrýstingur upp á 1 atm við sjávarmál (101.325 Pa) samsvarar kvikasilfurssúlu sem er um 760 mm (29,92 in.) há. Einingin torr var upphaflega hugsuð sem eining jöfn einum kvikasilfursmillimetra, en hún samsvarar því ekki lengur nákvæmlega. Þrýstingurinn sem vökvi beitir vegna þyngdarafls er þekktur sem vökvastöðuþrýstingur (e. hydrostatic pressure), p:

p = h ρ g

þar sem h er hæð vökvans, ρ (gríski lágstafurinn ró) er eðlismassi vökvans og g er þyngdarhröðun.

Dæmi 9.2

Útreikningur á loftvogarþrýstingi

Sýndu útreikninginn sem styður þá fullyrðingu að loftþrýstingur nálægt sjávarmáli samsvari þrýstingnum sem kvikasilfurssúla, sem er um 760 mm há, beitir. Eðlismassi kvikasilfurs = 13,6 g/cm³.

Lausn

Vökvastöðuþrýstingurinn er gefinn með p = hρg, þar sem h = 760 mm, ρ = 13,6 g/cm³ og g = 9,81 m/s². Með því að setja þessi gildi inn í jöfnuna og framkvæma nauðsynlega einingaumreikninga fáum við gildið sem við leitum að. (Athugið: Við búumst við að finna þrýsting upp á ~101.325 Pa.)

101.325 N {/m}^{2} = 101.325 \frac{{kg·m/s}^{2}}{m^{2}} = 101.325 \frac{kg}{{m·s}^{2}}

p = (760 mm \times \frac{1 m}{1000 mm}) \times (\frac{13,6 g}{1 {cm}^{3}} \times \frac{1 kg}{1000 g} \times \frac{{(100 cm)}^{3}}{{(1 m)}^{3}}) \times (\frac{9,81 m}{1 s^{2}})

= (0,760 m) (13.600 {kg/m}^{3}) (9,81 {m/s}^{2}) = 1,01 \times 10^{5} {kg/ms}^{2} = 1,01 \times 10^{5} {N /m}^{2}

= 1,01 \times 10^{5} Pa

Skoðaðu þekkingu þína

Reiknaðu hæð vatnssúlu við 25 °C sem samsvarar venjulegum loftþrýstingi. Eðlismassi vatns við þetta hitastig er 1,0 g/cm³.

Þrýstimælir (e. manometer) (manometer) er tæki svipað loftvog sem hægt er að nota til að mæla þrýsting á gasi sem er lokað inni í íláti. Þrýstimælir með lokuðum enda er U-laga rör með einn lokaðan arm, einn arm sem tengist gasinu sem á að mæla og rokgjarnan vökva (yfirleitt kvikasilfur) á milli. Eins og með loftvog er fjarlægðin milli vökvayfirborðsins í tveimur örmum rörsins (h á skýringarmyndinni) í réttu hlutfalli við þrýsting gassins í ílátinu. Þrýstimælir með opnum enda (Mynd 9.5) er eins og þrýstimælir með lokuðum enda, en annar armur hans er opinn út í andrúmsloftið. Í því tilviki samsvarar fjarlægðin milli vökvayfirborðanna þrýstingsmuninum á milli gassins í ílátinu og andrúmsloftsins.

Three diagrams of manometers are shown. Each manometer consists of a spherical pink container filled with gas on the left that is connected to a U-shaped, sealed tube by a valve on its right. The top of the U aligns with the gas-filled sphere and the U, which extends below, contains mercury. The first manometer has a sealed tube. The sealed end to the upper right in the diagram is labeled “closed end” and “vacuum.” The mercury level is higher in the right side of the tube than in the left. The difference in height is labeled “h.” Beneath this manometer illustration appears the label P subscript gas equal sign h rho g. The second manometer has an open-ended tube, which is labeled “open end.” At this opening in the upper right of the diagram is the label P subscript atm. The mercury level is higher in the left side of the tube than in the right. This difference in height is labeled “h.” Beneath this manometer illustration appears the label P subscript gas equal sign P subscript atm minus sign h rho g. The third manometer has an open-ended tube and is similar to the second manometer except that the mercury level is higher in the right side of the tube than in the left. This difference in height is labeled “h.” Beneath this manometer illustration appears the label P subscript gas equal sign P subscript a t m plus h rho g. — Mynd 9.5 Hægt er að nota þrýstimæli til að mæla þrýsting á gasi. Hæðarmunurinn á milli vökvayfirborðanna (h) er mælikvarði á þrýstinginn. Kvikasilfur er yfirleitt notað vegna mikils eðlismassa þess.

Dæmi 9.3

Útreikningur á þrýstingi með þrýstimæli með lokuðum enda

Þrýstingur gassýnis er mældur með þrýstimæli með lokuðum enda, eins og sýnt er til hægri. Vökvinn í þrýstimælinum er kvikasilfur. Ákvarðaðu þrýsting gassins í:

(a) torr

(b) Pa

Lausn

Þrýstingur gassins jafngildir kvikasilfurssúlu með hæðina 26,4 cm. (Þrýstingurinn við neðri láréttu línuna er jafn báðum megin í rörinu. Þrýstingurinn vinstra megin stafar af gasinu og þrýstingurinn hægra megin stafar af 26,4 cm Hg, eða kvikasilfri.) Við gætum notað jöfnuna p = hρg eins og í Dæmi 9.2, en það er einfaldara að breyta bara á milli eininga með því að nota Tafla 9.1.

(a) ${26,4\, \sout{{\text{cm Hg}}}\, \times \, \frac{{10\, \sout{{\text{mm Hg}}}}}{{1\, \sout{{\text{cm Hg}}}}}\, \times \, \frac{{\text{1 torr}}}{{1\, \sout{{\text{mm Hg}}}}}\, =\text{264 torr}}$

(b) ${264\, \sout{{\text{torr}}}\, \times \, \frac{{1\, \sout{{\text{atm}}}}}{{760\, \sout{{\text{torr}}}}}\, \times \, \frac{{\text{101,325 Pa}}}{{1\, \sout{{\text{atm}}}}}\, =\text{35,200 Pa}}$

(c) ${35\text{,200}\, \sout{{\text{Pa}}}\, \times \, \frac{{\text{1 bar}}}{{100.000\, \sout{{\text{Pa}}}}}\, =\text{0,352 bar}}$

Kannaðu þekkingu þína

Þrýstingur gassýnis er mældur með þrýstimæli með lokuðum enda. Vökvinn í þrýstimælinum er kvikasilfur. Ákvarðaðu þrýsting gassins í:

(a) torr

(b) Pa

Dæmi 9.4

Útreikningur á þrýstingi með þrýstimæli með opnum enda

Þrýstingur gassýnis er mældur við sjávarmál með opnum Hg (kvikasilfurs) þrýstimæli, eins og sýnt er til hægri. Ákvarðaðu þrýsting gassins í:

(a) mm Hg

(b) atm

Lausn

Þrýstingur gassins jafngildir vökvastöðuþrýstingi vegna kvikasilfurssúlu með hæðina 13,7 cm auk þrýstings andrúmsloftsins við sjávarmál. (Þrýstingurinn við neðri láréttu línuna er jafn báðum megin í rörinu. Þrýstingurinn vinstra megin stafar af gasinu og þrýstingurinn hægra megin stafar af 13,7 cm af Hg auk loftþrýstings.)

(a) Í mm Hg er þetta: 137 mm Hg + 760 mm Hg = 897 mm Hg

(b) ${897\, \sout{{\text{mm Hg}}}\, \times \, \frac{{\text{1 atm}}}{{760\, \sout{{\text{mm Hg}}}}}\, =\text{1,18 atm}}$

(c) ${1,18\, \sout{{\text{atm}}}\, \times \, \frac{{\text{101,325 kPa}}}{{1\, \sout{{\text{atm}}}}}\, =1,20\, \times \, {{10}}^{2}\, \text{kPa}}$

Kannaðu þekkingu þína

Þrýstingur gassýnis er mældur við sjávarmál með opnum Hg þrýstimæli, eins og sýnt er til hægri. Ákvarðaðu þrýsting gassins í:

(a) mm Hg

(b) atm

Efnafræði í daglegu lífi

Blóðþrýstingsmæling

Blóðþrýstingur er mældur með tæki sem kallast blóðþrýstingsmælir (úr grísku sphygmos = „púls“). Hann samanstendur af uppblásanlegum þrýstibelti til að takmarka blóðflæði, þrýstimæli til að mæla þrýstinginn og aðferð til að ákvarða hvenær blóðflæði hefst og hvenær því er hindrað (Mynd 9.6). Frá því að hann var fundinn upp árið 1881 hefur hann verið ómissandi lækningatæki. Til eru margar gerðir blóðþrýstingsmæla: handvirkir sem krefjast hlustunarpípu og eru notaðir af heilbrigðisstarfsfólki; kvikasilfursmælar, notaðir þegar mestrar nákvæmni er krafist; ónákvæmari vélrænir mælar; og stafrænir mælar sem hægt er að nota með lítilli þjálfun en hafa takmarkanir. Þegar blóðþrýstingsmælir er notaður er þrýstibeltið sett um upphandlegginn og blásið í það þar til blóðflæði er alveg stöðvað, síðan er loftinu hleypt hægt út. Þegar hjartað slær veldur blóð sem þrýstist í gegnum slagæðarnar þrýstingsaukningu. Þessi þrýstingsaukning þar sem blóðflæði hefst er slagbilsþrýstingur — hámarksþrýstingur í hjartahringnum. Þegar þrýstingur þrýstibeltisins jafngildir slagbilsþrýstingi slagæðanna flæðir blóð fram hjá þrýstibeltinu og myndar heyranleg hljóð sem hægt er að heyra með hlustunarpípu. Í kjölfarið lækkar þrýstingurinn þegar sleglar hjartans búa sig undir annan slátt. Eftir því sem þrýstingur í þrýstibeltinu heldur áfram að minnka heyrist að lokum ekkert hljóð; þetta er hlébilsþrýstingur — lægsti þrýstingurinn (hvíldarfasi) í hjartahringnum. Blóðþrýstingseiningar úr blóðþrýstingsmæli eru gefnar upp í millimetrum kvikasilfurs (mm Hg).

Mynd 9.6 (a) Sjúkraliði undirbýr að mæla blóðþrýsting sjúklings með blóðþrýstingsmæli. (b) Dæmigerður blóðþrýstingsmælir notar gúmmíblöðru með loka til að blása upp þrýstibeltið og þindarmæli til að mæla þrýsting. (heimild a: breyting á verki eftir Master Sgt. Jeffrey Allen)

Hvernig vísindagreinar tengjast

Veðurfræði, loftslagsfræði og andrúmsloftsfræði

Frá örófi alda hefur fólk fylgst með skýjum, vindum og úrkomu og reynt að greina mynstur og spá fyrir um framtíðina: hvenær sé best að sá og uppskera; hvort óhætt sé að leggja í siglingu; og margt fleira. Nú stöndum við frammi fyrir flóknum áskorunum tengdum veðri og andrúmslofti sem munu hafa mikil áhrif á siðmenningu okkar og vistkerfi. Nokkrar mismunandi vísindagreinar nota efnafræðilegar lögmál til að hjálpa okkur að skilja betur veður, andrúmsloft og loftslag. Þetta eru veðurfræði, loftslagsfræði og andrúmsloftsfræði. Veðurfræði er fræðigrein um andrúmsloftið, fyrirbæri í andrúmsloftinu og áhrif andrúmsloftsins á veður jarðar. Veðurfræðingar leitast við að skilja og spá fyrir um veður til skamms tíma, sem getur bjargað mannslífum og gagnast efnahagslífinu. Veðurspár (Mynd 9.7) eru afrakstur þúsunda mælinga á loftþrýstingi, hitastigi og þess háttar, sem er safnað saman, sett í líkön og greind í veðurstöðvum um allan heim.

Mynd 9.7 Veðurfræðingar nota veðurkort til að lýsa og spá fyrir um veður. Svæði með háþrýsting (H) og lágþrýsting (L) hafa mikil áhrif á veðurskilyrði. Gráu línurnar tákna staði með jöfnum þrýstingi, þekktar sem jafnþrýstilínur. (heimild: breyting á verki eftir National Oceanic and Atmospheric Administration)

Þegar kemur að veðri myndast lágþrýstisvæði þegar loftþrýstingur við yfirborð jarðar er lægri en í umhverfinu: Rakt loft stígur upp og þéttist og myndar ský. Hreyfing raka og lofts innan ýmissa veðraskila veldur flestum veðurfyrirbærum.

Andrúmsloftið er gaslagið sem umlykur reikistjörnu. Andrúmsloft jarðar, sem er um það bil 100–125 km þykkt, samanstendur af u.þ.b. 78,1% nitri og 21,0% súrefni og má skipta frekar niður í svæðin sem sýnd eru á Mynd 9.8: úthvolfið (lengst frá jörðu, > 700 km yfir sjávarmáli), hitahvolfið (80–700 km), miðhvolfið (50–80 km), heiðhvolfið (næstneðsta lag andrúmsloftsins, 12–50 km yfir sjávarmáli) og veðrahvolfið (allt að 12 km yfir sjávarmáli, u.þ.b. 80% af massa andrúmslofts jarðar og lagið þar sem flest veðurfyrirbæri eiga uppruna sinn). Eftir því sem farið er hærra í veðrahvolfinu minnka bæði loftþéttleiki og hitastig.

Mynd 9.8 Andrúmsloft jarðar hefur fimm lög: veðrahvolf, heiðhvolf, miðhvolf, hitahvolf og úthvolf.

Loftslagsfræði er fræðigrein um loftslag, meðalveðurskilyrði yfir löng tímabil, með notkun gagna um andrúmsloftið. Loftslagsfræðingar rannsaka þó mynstur og áhrif sem eiga sér stað yfir áratugi, aldir og árþúsundir, frekar en styttri tímaramma klukkustunda, daga og vikna eins og veðurfræðingar. Andrúmsloftsfræði er enn víðtækara svið sem sameinar veðurfræði, loftslagsfræði og aðrar vísindagreinar sem rannsaka andrúmsloftið.

Námsmarkmið